انواع روش های ارتودنسی دندان

محتوای این صفحه

ارتودنسی چیست؟

چه دندان هایی نیاز به ارتودنسی دارند؟

انواع ارتودنسی

ارتودنسی ثابت با براکت فلزی

ارتودنسی ثابت با براکت سرامیکی

ارتودنسی ثابت لینگوال

ارتودنسی متحرک

ارتودنسی چیست؟

ارتودنسی (Orthodontics)  رایج ترین و اصولی ترین شاخه علم دندانپزشکی جهت درمان ناهنجاری و بهم ریختگی فک و دندان محسوب می شود. در درمان ارتودنسی، دندانپزشک متخصص (Orthodontic) به کمک تکنیک ها و یک سری تجهیزات، دندان های بیمار را به مرور زمان از حالت بی نظمی خارج کرده و طرح لبخندی زیبا با دندان هایی هم تراز و صاف به بیمار هدیه می دهد.

چه دندان هایی نیاز به ارتودنسی دارند؟

با گذشت زمان و بالا رفتن سطح توجه افراد به سلامت و زیبایی دندان های خود، شناخت بیش تر درمان ارتودنسی و رونق یافتن آن در جامعه، ممکن است این سوال که آیا دندان های من نیازمند ارتودنسی هستند؟ در ذهن هرانسانی مطرح شود. در واقع در موارد شدید بی نطمی دندان نیاز مبرم به ارتودنسی کاملا مشهود است اما در حالت های بهم ریختگی جزیی می توان تا حدودی به کمک سایر روش های دندانپزشکی مثل باندینگ، کامپوزیت و لمینت ایرادات ظاهری دندان ها را برطرف نمود. (برای  پی بردن به تفاوت کامپوزیت و لمینت می توانید این مقاله را مطالعه نمایید.)

انواع ارتودنسی

ارتودنسی دندان خود شامل انواع مختلفی می باشد که کاربرد همگی آن ها در جهت برطرف کردن مشکلات ظاهری و نظم دهی به دندان ها می باشد. در بخش های بعدی تمام کاربرد انواع ارتودنسی و مزایا و ایرادات هر یک به طور کامل بیان شده است:

ارتودنسی ثابت با براکت فلزی

این نوع ارتودنسی قدیمی ترین و متداول ترین روش مورد استفاده می باشد. براکت های مورد استفاده از جنس فلز ضد زنگ و ضد حساسیت می باشد که توسط دندانپزشک و با کمک مواد مخصوص به صورت ثابت بر روی دندان چسبانده می شود؛ بنابراین بیمار تا پایان روند درمان قادر نخواهد بود که آن ها را از دهان خود خارج کرده و دوباره در دهان قرار دهد مگر این که در اثر عوامل خارجی براکت ها دچار شکستگی شوند و دندانپزشک به اجبار آن ها را تعویض کند.

براکت های فلزی در مقایسه با جنس سایر براکت ها استحکام و قدرت بالاتری دارند و می توانند نیروی بیش تری به دندان ها وارد کنند. بزرگ ترین جنبه منفی این براکت ها ظاهر فلزی و نا خوشایند آن هاست که ممکن است برای خیلی از افراد آزار دهده بوده و حضور در اجتماع را برایشان مشکل ساز کند. همین مسئله ممکن است افراد را در انجام ارتودنسی به شک و تردید بیندازد.

ارتودنسی ثابت با براکت سرامیکی

در این نوع ارتودنسی به جای استفاده از براکت فلزی، از براکت های سرامیکی هم رنگ دندان استفاده می شود؛ بنابراین ظاهر آن ها نسبت به بریس های فلزی قابل قبول تر بوده و کم تر به چشم می آید. این مسئله باعث می شود افراد حساس با استفاده از براکت های سرامیکی احساس خیلی بهتری نسبت به نوع فلزی داشته و هنگام حضور در اجتماع کم تر اذیت شوند. با این وجود، این روش ارتودنسی مشکلاتی هم با خود به همراه دارد:

1- طول درمان در این روش مقداری طولانی تر است. 

2- هزینه براکت های سرامیکی نسبت به نوع فلزی بالاتر است.

3- نوع سرامیکی در مقایسه با فلزی دوام و استحکام کم تری دارند.

4- براکت های سرامیکی اندازه بزرگ تری دارند که ممکن است بیمار را اذیت کند.

ارتودنسی ثابت لینگوال (ارتودنسی زبانی)

در این نوع ارتودنسی، براکت ها به جای جلوی دندان به پشت آن ها  و در سمت زبان چسبانده می شوند.  براکت های به کار برده شده همان نوع رایج فلزی هستند با این تفاوت که در این روش دیگر قابل مشاهده نیستند و هیچ کس متوجه نخواهد شد فرد ارتودنسی کرده است؛ علاوه بر این لکه های ممکن ناشی از جای بریس ها روی دندان ها شکل نخواهد گرفت. با وجود این مزایا این روش مشکلات زیادی با خود به همراه دارد:

1- نصب کردن تجهیزات ارتودنسی پشت دندان ها با سختی و مشقت زیادی همراه است و به ارتودنتیست حرفه ای با مهارت بالا نیاز می باشد.

2- اگر راکتی دچار شکستگی شود جایگزینی آن دردسرساز است.

3- هزینه  این روش با توجه به دشواری که در نصب و تنطیمات دارد بالاتر است.

4- برخورد زبان به بریس ها هنگام غذا خوردن و صحبت کردن آزار دهنده است.

ارتودنسی متحرک

در این سبک ارتودنسی از براکت هایی که روی دندان ها چسبانده شده و قابل جا به جایی نیستند استفاده نمی شود و به جای آن دستگاه ارتودنسی متحرک است و بیمار آزادی عمل داشته یعنی هر زمان که بخواهد می تواند دستگاه را از دهان خود خارج کرده و دوباره سر جای خود قرار دهد.

دستگاه ارتودنسی مورد استفاده شامل الاینر شفاف(پلاک شفاف) ساخته شده از پلاستیک بوده که روی دندان ها سوار شده و به مرور زمان به جا به جایی و نظم دندان ها کمک می کند.

در این روش بیمار آزادی داشته و بسیارکم تر  اذیت می شود هم چنین دندان ها دچار پوسیدگی و لک ناشی از ارتودنسی نخواهند شد.  این روش هم همانند سایر روش ها مشکلات و ایراداتی به همراه دارد که برای همه مناسب نخواهد بود:

1- در صورتی که بهم ریختگی دندان ها خیلی شدید باشد این روش مناسب نیست و تنها برای جابه جایی های جزیی دندان ها کاربرد دارد.

2- هنگامی که الاینر در دهان است نمی توان مواد غذایی خورد.

3- الاینر در صحبت کردن فرد اختلال ایجاد می کند.

4- بی توجهی برخی افراد به توصیه های دندانپزشک و خارج کردن مداوم الاینر از دهان